چگونه جفرسون در بدو بنیانگذاری آمریکا مذهب را از سیاست جدا کرد و داستان انجیل جفرسون

توماس جفرسون (Thomas Jefferson) نویسنده اصلی اعلامیه استقلال آمریکا و رئیس جمهور سوم این کشور (از ۱۸۰۱ تا ۱۸۰۹ میلادی) بود که از بنیانگذاران آمریکا محسوب میشود. وی فردی کتابخوان و ساکت و در عین حال نویسنده و متفکری بزرگ بود. وی بواسطه افکار لیبرال، انقلابی و آزادی خواهانه اش که متاثر از انقلاب فرانسه و آزادی خواهان انگلیسی بود و کتابخوانه بزرگ و منحصر فردش که ۶۴۰۰ جلد کتاب داشت (از جمله یک جلد ترجمه قرآن) معروف بود. وی فردی نابغه بود که در معماری، باستانشناسی، ادبیات، فلسفه، علوم، موسیقی و سیاست تخصص داشت. وی با قدرت زیاد دولت مرکزی (فدرال) مخالف بود و جمهوریت و قدرت ایالتهای آمریکا مدیون افکار وی میباشد. وی قبل از ریاست جمهوری فرماندار ویرجینیا، وزیر خارجه و معاون رئیس جمهور دوم آمریکا جان آدامز بود. وی تنها رئیس جمهور آمریکا میباشد که تمام مصوبات مجلس را به واسطه احترام به رای مردم تصویب کرد. جمله معروف "درخت آزادی برای رشد هم به خون دیکتاتورها نیاز دارد و هم به خون وطن پرستان" از جملات جفرسون میباشد که اخیراً به آن اشاره کردیم.

مانتیسلو و یا مانتیچلو (به انگلیسی: ‎Monticello)، خانه شخصی و آرامگاه توماس جفرسون در ایالت ویرجینیا از زیباترین بناهای زمان خود بود که توسط خود جفرسون طراحی گردید و با هزینه زیاد ساخته شد. گفته میشود جفرسون اولین درخت انار آمریکا را در مانتیسلو با موفقیت بار آورد (احتمالاً اناری از ایران). وی در این خانه ۶۰۰ مستخدم (در آن زمان برده) را نگه داری میکرد که در مقایسه با زمان خود به آنها آزادی کامل، شرایط زندگی خوب و امکان تحصیلات میداد. در اجتماع آن روز آمریکا حتی معدود برده هایی که آزاد میشدند زندگی فلاکت باری داشتند و لذا جفرسون تصمیم به ادامه نگهداری برده هایش کرد. وی پس از مرگ همسرش هرگز ازدواج نکرد ولی با یکی از برده ها رابطه عاشقانه داشت و از او فرزندانی بدنیا آورد. در آن زمان رابطه یک سفید پوست مخصوصاً شخصیتی به عظمت جفرسون با یک برده سیاه پوست ننگ و آبروریزی به حساب می آمد اما جفرسون همیشه از زمان خودش جلو تر بود و با بچه دار شدن توانست قبح و تنفر مردم از فرزندان دو رگه را تا حدی کاهش دهد .

وی حامی جدایی دین از سیاست بود و معتقد بود انجیل تحریف شده است و در جوانی تحت تاثیر نوشته های بولینگ بروک (Bolingbroke) تعلیمات مذهبی عیسی در انجیل را چیزی معمولی و تکرار اندرزهای اخلاقی فیلسوفان و متفکران باستان دانست. اما با ازدیاد سن جفرسون نظر خود را تغییر داده و در ۶۰ سالگی اعتراف کرد که با اینکه انجیل در طول زمان تحریف شده است، تعلیمات عیسی مسیح بسیار انساندوستانه و عرفانی میباشد. وی از پیروان کلیسای موحدان (Unitarian) بود که دکتر راش (Dr. Benjamin Rush) پزشک معروف فیلادلفیا و دکتر پریستلی (Dr. Joseph Priestley) دانشمند شاخص تاسیس کرده بودند. این کلیسا که هنوز در آمریکا شعب زیادی دارد کلیسایی بود عرفانی، موحد، بدور از خرافات و مراسم مذهبی پیچیده و درهایش به روی سایر ادیان باز بود و لذا مورد استقبال روشنفکران و تحصیلکردگان زمان قرار گرفت که از تحجر و خرافات و خودمحوری کلیساهای معمولی خسته شده بودند..

جفرسون علیرغم مخالفت شدید مذهبیون که وی را کافر و بی دین میخواندند به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شد و در نامه ای به دکتر راش در باره مذهبیون سنتی نوشت: "آنها فکر میکنند که من از تمام قدرتی که مردم به من تفویض کرده اند برای مخالفت با برنامه های آنها (مذهبیون متحجر) استفاده خواهم کرد و (از یک لحاظ) درست هم فکر کرده اند چون من در محراب عبادت و رابطه ام با خدای خود عهد بسته ام که دشمن همیشگی هر گونه زورگویی و دیکتاتوری فکری و خودکامگی در اندیشه بشر باشم."

نقش جفرسون در جدایی دین از سیاست در آمریکا را نمیتوان انکار کرد اما وی فردی با ایمان بود. وی اعتقاد داشت که پیام واقعی عیسی مسیح عدالت، انساندوستی، منطق و برگشت از تقدسهای فاسد به خدایی پاک (و منزه و سبحان) بود اما هواداران مقدس مآبی بخاطر برداشتها و منافع شخصی آن قدر این تعلیمات را پاره پاره، استحاله و پیچیده و مشکل کردند که بیشترین ضربه را به آن زدند تا جایی که بسیاری به کل از مسیحیت زده شدند. بر اساس این اعتقاد اصلاح طلبانه، جفرسون سالها وقت خود را صرف تدوین انجیلی کرد که به انجیل جفرسونی (The Jefferson Bible) معروف شد که به گفته او انجیل بی غل و غش و اصیل بود که فقط شامل زندگی و تعلیمات اخلاقی عیسی (The Life and Morals of Jesus of Nazareth) بود. وی این انجیل را با حذف تمام آیاتی که با عقل جور نبودند (بازگشت به دنیا پس از ۳ روز مردن و ...)، اسطوره ای و خرافاتی به نظر میرسیدند، به عیسی نقش خدایی (فرزند خدا) میدادند و با هم متناقض بودند، از  انجیل رسمی (تحریف شده) تدوین کرد و از کتب تاریخی و متون انجیل به یونانی، فرانسوی، انگلیسی و لاتین هم کمک گرفت و در سال ۱۸۱۹ (در ۷۶ سالگی و ۷ سال قبل از فوتش) آن را منتشر کرد. این کتاب سالها کتاب نادری بود که فقط در اختیار نمایندگان مجلس آمریکا بود و نسخه ای که من از آن استفاده کرده ام چاپ محدود و جدید آن در سال ۲۰۰۱ توسط Beacon Press بود اما امروزه نسخ فراوانی از آن به رایگان در اینترنت موجود است مانند نسخه ای در سایت دانشگاه ویرجینیا .

یکی از عجایب داستان زندگی جفرسون مرگ وی در روز ۴ ژوئیه (۱۸۲۶ میلادی) بود. در همان روز جان آدامز دوست وی و رئیس جمهور دوم آمریکا و بنیانگذار دیگر آمریکا فوت کرد، و این روز سالروز امضای اعلامیه استقلال آمریکا (محصول پر افتخار جفرسون و آدامز) هم بود. هر سال روز استقلال آمریکا تعطیل رسمی میباشد و امسال آقای اوباما قصد داشت که برای اولین بار از میهمانان دولتی ایران برای حضور در بعضی مراسم جشن دعوت به عمل آورد اما در پی انتخابات و اخبار تقلب و سرکوب مردم ایران وی از این کار منصرف شد.

نام جفرسون بار دیگر در سال ۲۰۰۷ بر سر زیانها افتاد چرا که اولین نماینده مسلمان مجلس در تاریخ آمریکا (آقای الیسون از مینه سوتا) تصمیم گرفت مراسم تحلیف خود را به جای انجیل با قسم به نسخه قرآنی که متعلق به جفرسون بود انجام دهد که این امر خشم بعضی متعصبین و نژاد پرستان ضد اسلام نظیر نماینده ویرجینیا را برانگیخت. لازم بذکر است که این کتاب ترجمه قرآن توسط جورج سیلز انگلیسی بود که در ۱۷۶۴ در لندن چاپ شده و توسط جفرسون در سال ۱۷۶۵ از چاپخانه ای در ویرجینیا خریداری شده بود. گفته میشود علت علاقه جفرسون به قرآن مطالعه قوانین اسلامی و مقایسه آنها با سیستم قوانین انگلیسی بوده که جفرسون بسیاری از آنها را عادلانه نمیدانست. گفتنی است که قرآن جفرسون از معدود کتابهاییست که در آتش سوزی بزرگ سال ۱۸۵۱ مجلس آمریکا نسوخت و سالم ماند.