از یک لوله کش دهاتی و خالکوبی شده آمریکایی چه آموختم
داستان من و لوله کش قلچماق آمریکایی:
وبلاگ از زارع، بسیجی سابق
اخیراً که نیاز به لوله کش داشتیم شرکت محلی یک مرد درشت اندام ۲ متری را فرستاد با لهجه دهاتهای آمریکا که حرفهایش را میجوید، بوی مشروب میداد و توتون هم میجویید. چند خالکوبی هم داشت. در ذهنم این بود که کار را خراب میکند چون بیشتر به کشتی کچ و وزنه برداری خلافکار میخورد تا لوله کشی قابل، و خیلی قلدر بنظر میرسید و بی فرهنگ و حتی غیر قابل اعتماد. اما کارش را بخوبی، تمیزی انجام داد و با قیمت مناسب و سر وقت. سر صحبت که با وی باز شد از او پرسیدم چرا بعضی لوله کشها "بزن و برو" کار میکنند و خراب؟ با لهجه دهاتهای آمریکا به من گفت: "مهمترین چیز برای من خوش نامی و اعتبار من در این کار است چون من برای یک یا دو سال که کار نمی کنم. شهرت خوب سالها برایم روزی و کار و مشتری خواهد آورد همانطور که در ۱۵ سال گذشته آورده."
با خود گفتم ایکاش بعضی از دولتمردان، رهبران و مردم ما هم از این مشروب خور آمریکایی یاد میگرفتند که:
۱- بیشتر از ظاهر صالح و حرفهای زیبا، ساکت و خوب و با لیاقت عمل کنند و خدمت به مردم (عبادت بجز خدمت خلق نیست). ۲- بیشتر به فکر خوش نامی و آبروی درازمدتشان باشند تا قدرت و سود کوتاه مدت.
البته داشتن افق بلند مدت ریشه عمیق فرهنگی دارد و الا چگونه یک لوله کش دهاتی آمریکا در برنامه ریزی زندگی و کارش، افقی بمراتب بلند مدت تر از خیلی از سیاسیون و مردم با سواد و روشنفکر ما دارد.
پس گرفتن اشتباه در آمریکا:
در آمریکا تقریباً هر روز شرکتهای مختلف اجناسی را که موجب ضرر یا خطر جانی برای مردم شده اند در یک فراخوان عمومی جمع آوری می کنند و یا پول مردم را پس میدهند (حتی اگر جنس ماهها یا سالها بدون هیچ ضرری یا خطری استفاده شده باشد) و یا محصول خطرآفرین را مجاناً تعمیر یا جایگزین میکنند. به این امر میگویند Recall یعنی فراخوان برگشت یا پس گرفتن و "کمیسیون ایمنی محصولات مصرفی مردم" در دولت آمریکا (U.S. Consumer Product Safety Commission) مسئولیت اعلام و نظارت بر این کار را دارد. برای مثال آخرین فراخوان برگشت برای کرکره های لوکس ساخت چین و هنگ کنگ صادر شده که طناب آنها در ۶ مورد در ۳ سال گذشته (جمعیت آمریکا ۳۰۰ ملیون نفر است) نزدیک بوده تا کودکانی را خفه کند اما هیچ کودکی جانش را از دست نداد. هزینه این فراخوان برای تولید کنندگان و فروشگاهها ملیونها دلار خواهد بود.
شاید ما میتوانیم در ایران از این سیستم بیاموزیم که:
۱- اشتباه همیشه پیش می اید اما مهم آنست که به محض اطلاع سعی کرد تا جلویش را بلافاصله و با هر هزینه ای، مخصوصاً اگر جان و مال مردم در خطر است، گرفت.
۲- اشتباه را به محض فهمیدن، خود دولت آمریکا در وبسایت خود و در سطح گسترده اعلام میکند شاید یرای اینکه اعتماد مردم به سیستم و دولت حافظشان در دراز مدت مهمتر از ضررها و خبرهای بد کوتاه مدت است چرا که به قول آقای گرینسپن رئیس سابق بانک مرکزی آمریکا (قدرتمند ترین اقتصاد دان دنیا) یکی از مهمترین لازمه های رشد و پویایی اقتصاد "اعتماد" مردم به یکدیگر، به شرکتها و به دولت میباشد
.آمریکا: راحت ترین کشوری که در آن مردم "متاسفم" میگویند!
از کودکان ۴-۵ ساله تا پیر مردها و حتی سیاستمداران سابقه دار، آمریکایی ها (حداقل به مردم خودشان) در صورت اشتباه خیلی راحت متاسفم (I am sorry) میگویند تا جایی که بعضی ها میگویند این تاسفهای لفظی اصل پشیمانی را لوث میکنند. عبارت (Sorry) از اولین کلماتی است که در آمریکا کودکان می آموزند. در رادیو هم (از جمله در شبکه رادیویی عمومی NPR هم برنامه هایی هست که "متاسفم" های هفته قبل سیاستمداران و هنرمندان مشهور را با طنز پخش میکنند). فکر میکردم آیا میشود یکروز هم ما ایرانی ها به این راحتی بگوییم متاسفم. آیا میشود این را از زبان دولتمردان و رهبرانمان بشنویم (بدون شکنجه!). از صدا و سیما و ارگانها چطور؟ اعتراف به اشتباه و اظهار تاسف شجاعت میخواهد و آینده نگر بودن، یعنی شما گذشته و حال خود را جلوی دیگران خراب میکنید تا برای خود در آینده و دراز مدت اعتبار بهتری بسازید. آیا "مصلحت" حفظ آبروی مصنوعی فعلی یک فرد یا گروه یا نظام مهمتر است یا ایجاد اعتماد و احترام در دراز مدت. میگویند فهمیدن اشتباه و اقرار به آن نیمی از رستگاری است و شروع راه مرمت مشکل و اشتباه. اگر اینطور باشد که وای بر حال ایران! هنوز طرفداران شاه پس از گذشت ۳۰ سال از مرگ وی حاضر به اقرار اشتباهات وی نیستند. خدا میداند اقرار به اشتباهات مدیریتی کنونی کشور چند سال طول خواهد کشید!؟ .
چه ربطی به هم داشتند؟
از این ۳ مثال، بر میآید که احترام و آبروی واقعی در "اعتماد" است (که نشریه اش در تهران فعلاً توقیف شده!) و حفظ اعتماد و احترام سیستمها و افراد، ضامن قدرت، ثبات، سلامت و بقای "دراز مدت" آنهاست. وای بر دولت، مردم و سیستمهایی که برای منافع کوتاه مدتشان سیستم کشور و نسلهای آینده شان را ناپایدار و بی ثبات میکنند. در نوشتار قبل هم یادآوری کردیم که شاید ایران تنها کشوری باشد که در طی ۳۰ سال گذشته تمام رئیس جمهورها و نخست وزیرانش و اکثر روسای مجلسش یا کشته شدند (رجایی و با هنر)، یا متواری (بنی صدر) و یا متهم به خیانت (بازرگان، موسوی، هاشمی، خاتمی، کروبی) (تنها استثنا آیت الله خامنه ای میباشد که ریاست جمهور بود و رهبر شده و مانده اند)
وبلاگ از زارع، بسیجی سابق
