تشدید بازی "هویج و چماق" ایران و آمریکا: این بازی به کجا می انجامد؟
پس از انتخاب آقای اوباما به ریاست جمهوری آمریکا انتظار تحولی گسترده در سیاستهای خارجی آمریکا به خصوص در مورد ایران، اسرائیل و خاورمیانه می رفت و این انتظار به شدت چهار قدرت جهانی را ترسانده بود: روسیه، اسرائیل، اتحادیه اروپا و افراطیون مذهبی ضد شیعه (وهابی و سنی). استراژی اولیه سیاست خارجی آقای اوباما هم بسیار هوشیارانه پیاده شد: فشار همزمان (و بی طرفانه) بر اسرائیل و حزب الله لبنان برای پیش بردن مذاکرات صلح، اظهارات آشتی جویانه اوباما در مورد ایران و روسیه که حتی مورد استقبال رهبران ایران و روسیه قرار گرفت (ولی در عمل آنها را از هم دور میکرد)، و حمایت اوباما از دولت اصلاح صلب پاکستان در مبارزه با طالبان و نظامی گراهای افراطی این کشور. و لذا میتوان گفت که هدف سیاستهای خارجی آقای اوباما منزوی کردن و فلاکت نظامی گراها و افراطیون در افغانستان، پاکستان، ایران، اسرائیل، و روسیه بوده و شاید این امر از دلایل اعطای جایزه صلح نوبل امسال به وی باشد.++ (پاورقی)
انتظار بهبود روابط ایران و آمریکا هم با شعارهای انتخاباتی متعادل و اصلاح طلبانه آقایان میر حسین موسوی و کروبی و حتی محسن رضایی، شدت گرفت اما پس از اعلام پیروزی سوال برانگیز (و مورد اعتراض) آقای احمدی نژاد، ناآرامی ها و سرکوب گسترده معترضین پس از انتخابات، حمایت روسیه و چین و نظامی گراهای ایران از احمدی نژاد، و موضع گیری نسبی اروپا علیه وی شطرنج سیاسی پیش روی دولت اوباما به کل بر هم ریخت.
تحولات چند هفته اخیر در ایران و کشورهای مجاور همگی ناشی از تشدید سیاستهای "هویج و چماق" (Carrot and Stick Policy) بین آمریکا و ایران میباشند (دو طرف یک مذاکره، برای تشویق طرف دیگر "هویج" یا جایزه به او میدهند ولی همزمان پیش از اینکه او پر رو شود و تقاضای زیادی بکند با چماق بر سرش میکوبند! و شاید بتوان این سیاست را "پنبه و تیغ" هم نامید). اما متاسفانه ثابت شده این سیاست حتی در مورد تربیت و شکل دهی رفتار خرگوشها (و حیوانات) هم زیاد کارآیی ندارد، چه برسد به انسانها و دولتها. علیرغم این واقعیت، دولتها و سیاسیون که اکثراً فقط به نتایج کوتاه مدت دوران صدارت خود می اندیشند به این سیاست روی میآورند.
"هویجهای" آمریکا برای ایران:
- آزادی ۵ دیپلمات (اطلاعاتی؟) ایرانی در عراق پس از انتخاب آقای احمدی نژاد
- اجازه سفیر وزیر خارجه ایران به واشنگتن (برای مذاکراتی نامعلوم؟)
- ملاقاتهای مستقیم در مورد افغانستان و نیروی اتمی ایران
- کاهش فشار تحریم اقتصادی ایران در شورای امنیت
- کاهش نیروهای آمریکایی در عراق
- پیام دوستی و میانجیگری توسط وزیر خارجه ترکیه که اکنون در ایران میباشد
"چماقهای" آمریکا برای ایران:
توسط دولتهای نزدیک آمریکا در منطقه (توقیف محموله پول در ترکیه، توقیف محموله سلاح در اطراف یمن، دستگیری موقت و آزادی اعضا سپاه در پاکستان، شناسایی و اخراج وابستگان تجاری و امنیتی ایران در دبی و آذربایجان، طرح تحریم بنزین ایران، همکاری با عربستان در پناه دادن به دانشمند هسته ای ایران، حمایتهای غیر مستقیم لجستیکی از گروههای شورشی کرد و بلوچ ایرانی در مناطق مرزی که منجر به کشته شدن تعداد زیادی از نیروی انتظامی شده است، و ...)
"هویجهای" ایران برای آمریکا:
- سخنان و پیامهایی مکرر آشتی جویانه رییس جمهور و اطرافیانش و حتی رهبر ایران در مورد آمریکا و آقای اوباما
- کاهش حمایت از افراطیون و نظامی گرایان عراق و امنیت نسبی عراق در سال گذشته (که البته بیشتر برای کمک به اعتبار آقای بوش بود)
- پیشنهاد خرید سوخت هسته ای از آمریکا (و واریز مبالغ کلان به حساب شرکتهای آمریکایی)
- شروع ورود مستقیم کالا از آمریکا (اولین محموله گاوهای شیرده بود)
- بده بستانهای پشت پرده که در این لینک به نمونه ای از آن اشاره شد.
"چماقهای" ایران برای آمریکا:
- حمایتهای غیر مستقیم از افراطیون و نظامی گراهای افغانستان، عراق و پاکستان: در طی چند هفته گذشته بزرگترین انفجارها در کشورهای پاکستان، عراق، افغانستان منجر به بیشترین تلفات به نیروهای آمریکایی، پاکستانی، عراقی و ... شده است. اگرچه نقش ایران در این حوادث مشخص نیست اما در گذشته رسانه ها چندین بار به نقش ایران در ناآرامی های کشورهای مجاور اشاره کرده اند.
- شلیکهای موشک و مهمات از سوی حزب الله لبنان به سوی اسرائیل (نظیر شلیک امروز)
- ادامه اسارت ۳ آمریکایی (اطلاعاتی؟) که در مرز ایران و عراق دستگیر شدند.
- نزدیکی تجاری و نظامی به روسیه و چین
معلوم نیست آخر و عاقبت این بازیهای سیاسی کوتاه مدت به کجا می انجامد. در طی این بازی دولتها، صدها و هزاران انسان قربانی میشوند. به قول خوانده "داریوش" (ویدئوی مجاور) اگر از پس پرده نگاه کنیم میبینیم که اگر حواسمان نباشد همه ما مهره های سیاه یا سفید و قربانی ویا مجری بازی شطرنج قدرتمندان خواهیم شد.
(شعر ترانه ویدئویی داریوش): " از پس پرده نگاه کن مثل شطرنج زمونه، هر کسی مثل یه مهره توی این بازی می مونه، یکی مثل ما پیاده یکی صد ساله سواره، یه نفر خونه به دو شو یکی دوتا قلعه داره، یه طرف همه سیاهو یه طرف همه سفیدن، روبروی هم یه عمره ما رو دارن بازی می دن، اونا که اول بازی توی خونه ی تو ومن، پیش پای اسب دشمن مهره ها رو سر بریدن، ببین امروزم تو بازی همشون شاه و وزیرن، هنوزم بدون حرکت پشت ما سنگر می گیرن، تاج و تخت شاه دیروز در قلعشون نمی شه، به خیالشون که این تاج سرشونه تا همیشه، یادشون رفته که اون شاه که به صد مهره نمی باخت، تاج و از سرش تو میدون لشکر پیاده انداخت."
++ (پاورقی)
آقای اوباما در نطقهای انتخاباتی خود گفته بود که ما دست دوستی را به هرکسی که از تشنج پرهیز کند دراز میکنیم. وی همچنین در سخنرانی روز تحلیف خود گفته بود: "به رهبران دنیای اسلام بگویم که ما به دنبال راهبردی نوین به جلو هستیم بر اساس احترام و علائق متقابل. به آن رهبرانی در جهان که به دنبال ایجاد تعارض و درگیری بوده و یا مقصر اصلی مشکلات خود را غرب میدانند، بدانید که ملتتان شما را بر اساس سازندگی و آبادی کشورتان قضاوت میکنند و نه بر اساس خرابکاری و دشمنی با دیگران. به آنان که با فساد و دروغ و ریاکاری و با ساکت کردن معترضین به قدرت چنگ زده و چسبیده اند، بدانید که در سمت اشتباه تاریخ هستید ولی اگر حاضر باشد مشت (چنگ زده به قدرت با زور) خود را باز کنید ما با شما هم دست خواهیم داد. متن انگلیسی در زیر آمده است:
To the Muslim world, we seek a new way forward, based on mutual interest and mutual respect. To those leaders around the globe who seek to sow conflict, or blame their society's ills on the West: Know that your people will judge you on what you can build, not what you destroy. To those who cling to power through corruption and deceit and the silencing of dissent, know that you are on the wrong side of history; but that we will extend a hand if you are willing to unclench your fist.
