سخنرانی دکتر ایرانبومی: حقوق قانونی در ازدواج و طلاق در آلمان و اروپا

۷ می ۲۰۲۵

بلاگ کدوم , اجتماع

در روز جهانی خانواده دکتر شهرام ایرانبومی از وکلای ایرانی آلمانی موفق مدافع حقوق بشر در دانشگاه هامبورگ در ارتباط با حقوق قانونی در ازدواج و طلاق] سخنرانی کرد. سخنرانی دکتر ایرانبومی که با عنوان "طلاق، از طلاق عاطفی تاطلاق قانونی" آغاز شده بود برای حاضران در سالن جالب و آموزنده بود و در برخی مواقع با شنیدن برخی از موضوع های بیش آمده در جریان دادگاه ها به کرات صدای آهی بلند از روی شگفتی از سوی حاضران شنیده می شد.

وی سخنرانی خود را با این شعر آغاز کرد:

که آن قانون که بی‌رحم است و کور... نیست قانون، هست دیوی پر ز زور

قدرت اگر بر عدل ببندد ریشه را.. گل شود هر خار و بخشاید روح و روان

لیک گر قانون شود بندهٔ ستم.. هر عدالت گردد اندر خون و غم

وی در ادامه به موضوع ازدواج و خانواده پرداخت. از دیدگاه وی ازدواج، آن پیوند معنوی میان دو جانِ مشتاق، نه رسم است و نه عادت؛ بلکه عهدی است از جنس نور، بر بنیاد وفاداری، صمیمیت، برابری و عشق. وی با تاکید بر این امر که در جهانی که دوگانگی و سستی چون غباری بر آیینهٔ دل‌ها نشسته است، این پیوند باید فراتر از هیاهوی ظاهر برود، ادامه داد که ازدواج باید به سرچشمه‌ای زلال برای تربیت فرزندانِ و در جهت گسترش مهر در نهاد خانواده منجر شود.

این حقوقدان با بیان اینکه زندگی مشترک در مسیر خود با چالش های زیادی روبرو می شود، به این موضوع اشاره کرد که زن و شوهر از زمانیکه صمیمیت بین آنها کمرنگ میشود تا زمانیکه بطور رسمی از یکدیگر جدا می شوند، در چندین مرحله از یکدیگرطلاق می گیرند. وی با اشاره به انواع طلاق، نخستین طلاق بین زن و شوهرها را طلاق عاطفی دانست و گفت: زن و شوهر پس از اینکه دیگر صمیمیتی با یکدیگر ندارند وارد طلاق عاطفی می شوند و سکوتی دائمی و درد آور در خانه حکمفرما می شود. وی سکوت را یکی از دردآورترین نشانه ها در جریان کاهش صمیمیت میان زوجین دانست و ادامه داد:

"انسان ذاتا موجودی اجتماعی است و وقتی نتواند حرف بزند و یا پاسخی بگیرد احساس بی ارزشی تنهایی و بی معنایی می کند. در خانواده سکوت طولانی و یا قهر می تواند روح انسان دیگر را له کند. همانند زندان انفرادی که باعث می شود هویت فرد نابود شود و احساس طرد شدن انسان را به درون دنیای درونی می کشاند و زخم روحی روانی شدیدی را ایجاد میکند. سکوت باعث کینه و خشک شدن محبت شده و زمان را بی انتها کرده و انسان را از درون تحلیل می دهد. زمانیکه طلاق خاموش شروع می شود، شکنجه عاطفی تبدیل به شکنجه روانی و حتی جسمی می شود. سکوت زهری است که جام محبت را مسموم می کند. دل بی گفتگو پژمرده می شود چون گل بی آب مانده می شود. زبان دل اگر بسته شود خار قهر و کینه جای آن را در گلستان می گیرد. دولت ها با بی رحمی در انفرادی افراد را زندانی می کنند تا آنها در سکوت خود بشکنند. سکوت بدتراز شلاق بر روی جسم روح آن انسان را شکنجه می دهد. همانند ماهی که ازآب جدا شده باشد، تلاش می کند تا به آب برسد."

در ادامه وی با مثال های متعددی خطر سکوت در رابطه و خانواده را توضیح داد. این وکیل ایرانی در زمینه دعواهای خانواده و ارث با بیان اینکه پس از طلاق عاطفی زن و شوهر به طلاق روانی می رسند، ادامه داد: به این معنا که پیوند عاطفی میان آنها قطع شده و شروع به عیب جویی از یکدیگر می کنند و در این مرحله وارد خشونت و دعوای لفظی می شوند که در برخی مواقع این مرحله می تواند زیان های فراوان روحی را به دو طرف وارد کند.

وی به مرحله طلاق اقتصادی اشاره کرد و گفت که در این مرحله زن و شوهر با گرفتن حق ثروت و دارایی از یکدیگر و یا با ایجاد تله های اقتصادی سعی می کنند تا طرف مقابل خود را در شرایط دشوار اقتصادی قرار دهند. وی با اشاره به یکی از پرونده های خود در دادگاه به زنی اشاره کرد که درجریان جدایی از همسر خود، سهم زیادی از پول های نقد خود را به عنوان هدیه به فرزند مشترک خودشان بخشید تا شوهرش نتواند از این دارایی سهمی ببرد. و یا از موردی نام برد که مرد برای فشار به زن قبل از شروع جدایی وام با سود بالا ازبانک گرفته بود.

به گفته وی اینها تنها نمونه های کوچکی از طلاق اقتصادی و زیان های مالی است که دو طرف به یکدیگر وارد می کنند. وی در ادامه به طلاق اجتماعی اشاره کرد و اینکه در این مرحله زن و شوهر اطرافیان خود را در جریان طلاق خود می گذارند و سپس اقدام به جدایی محل زندگی می کنند که در این مرحله هم حضانت فرزندان و سایر مسائل مالی مطرح می شود. در انتها هم دو طرف با طلاق قانونی که مستلزم سالها مبارزه زن برای به دست آوردن حقوق خود است، ادامه می یابد.

در این بخش از سخنرانی وی با بیان اینکه تساوی زنان و مردان یکی از اصول محوری در ازدواج است، گفت: با به کار بردن این اصل بین زن و شوهر روابط بین زوجنین مستحکم شده و رشد پیدا می کند. در واقع تساوی میان زن و مرد موجب به پرورش نسل های بعدی می شود و به خصوص منجر به رشد و بالندگی زنان در آینده خواهد شد.

این پژوهشگر اجتماعی زن و شوهر را شرکای حقیقی یکدیگر دانست و مشورت و تامل در رفتار را از مهمترین ویژگی ها برای مقابله با چالش های زندگی عنوان کرد. دکتر ایرانبومی با بیان اینکه در هرمحله از زندگی زناشویی چالش ها و فرصت هایی برای خانواده پیش می آید که زن و شوهر باید با کمک یکدیگر این امور را اداره کنند، ادامه داد: در محیطی که خانواده از فرزندان و یکدیگر حمایت کنند، شرایط برای پیشرفت و رشد فرزندان فراهم می شود.

وی با بیان اینکه تساوی زنان ومردان یکی از اصول محوری در ازدواج است، گفت: با به کار بردن این اصل بین زن و شوهر روابط بین زوجنین مستحکم شده و رشد پیدا می کند. در واقع تساوی میان زن و مرد موجب به برورش نسل های بعدی می شود و به خصوص منجر به رشد و بالندکَی زنان در آینده خواهد شد.

این حقوقدان زن و شوهر را شرکای حقیقی یکدیکَر دانست و مشورت و تامل در رفتار را از مهمترین ویژگی ها برای مقابله با چالش های زندگی عنوان کرد. وی با بیان اینکه در هرمحله از زندگی زناشویی چالش ها و فرصت هایی برای خانواده بیش می آید که زن و شوهر باید با کمک یکدیگر این امور را اداره کنند، ادامه داد: در محیطی که خانواده از فرزندان و یکدیگر حمایت کنند، شرایط برای پیشرفت و رشد فرزندان فراهم می شود.

وی با اشاره به موضوع طلاق در دادگاه های ایران و آلمان ادامه داد: "در انتها هم دو طرف باطلاق قانونی در ایران که مستلزم سالها مبارزه زنان با زن ستیزی برای به دست آوردن حقوق خود هستند، و یا مردان که در کشورهای غربی با سال‌ها مبارزه در دادگاها با مردستیزی که پدر اجازه دیدن فرزند خود را ندارد، طلاق رسمی از یکدیگر می گیرند."

وی در این خصوص به توضیح درباره خطر خشونت و بی عدالتی به نام قانون و چگونه می‌توان خود ، خانواده و جامعه را برای مبارزه با قدرت بی عدالتی به نام قانون در برابر قانون قدرت عدالت خواهی مردم پرداخت. وی در انتها سخنرانی خود را با بیان این شعر به پایان رساند:

در دادگه داد به کسی داد ندادند.. بنیاد کسی نیست که بر باد ندادند

بیچاره کسی بود که می خواست زند داد.. بیدادگران فرصت فریاد ندادند

مرتبط با ازدواج: